"تغییر مسیر باد قدغن است"، حضور قلمي قابل اعتنا در عرصه ادبيات داستاني
(7/9/1388)
در ادامه سلسله نشستهاي ادبي انتشارات افراز، نشست نقد و بررسی مجموعه داستان "تغییر مسیر باد قدغن است" نوشته احمد درخشان عصر روز چهارشنبه 4 آذر ماه با حضور نويسنده و جمعی از نویسندگان و منتقدان ادبی برگزار شد.
در ابتدای جلسه سیروس نفیسی، مجری جلسه، به معرفی نویسنده و کتابش پرداخت و گفت: "کتاب " تغییر مسیر باد قدغن است" اولین کتاب آقای احمد درخشان است که توسط انتشارات افراز به چاپ رسیده است و نشان از حضور قلمي قابل اعتنا در عرصه ادبيات داستاني ما مي دهد."
نفيسي ادامه داد : " تغییر مسیر باد قدغن است" شامل 12 داستان کوتاه با روی کرد اجتماعی است. در سالهای اخیر داستان¬های شهری (آپارتمانی) زیادی با سبک و سیاق هاي مختلف نوشته شده است ولی آنچه در این کار بارز است به نمایش گذاشتن طیف گسترده و متنوعی از مشکلات شهری از طبقات گوناگون اجتماعی است و نقطه ممیزه کار هم به تعبيري همین است. نکته دیگر اینکه در این مجموعه مضمون و محتوا بر زبان و تکنیک غلبه و چربش پیدا می¬کند."
نفیسی در ادامه به مضمون¬های خوب مجموعه اشاره کرد و روی کرد ساختارشکنانه موجود در این مجموعه به خصوص در داستان "صاحبخانه" و داستان "تغییر مسیر باد قدغن است" را ویژگی دیگر کار دانست ولی با این حال ضمن اشاره به تعجیل در پرداخت نهایی اکثر داستان¬ها بر این نکته تاکید کرد که تاثیرگذاری داستان¬ها در صورت عدم تعجیل و تعمق بیشتر در پرداخت، قطعاً بیشتر می¬شد.
پس از صحبت¬های نفیسی، یوسف انصاری از منتقدان حاضر در جلسه به بيان نظراتش پرداخت و داستان "صاحبخانه" را موفق¬ترین داستان مجموعه دانست. وي در ادامه گفت: "در این مجموعه مشکلات ساختاری وجود دارد كه حتي در داستان "صاحبخانه" نیز این قضيه دیده می¬شود در حالیکه اگر نويسنده روی زبان و خلق موقعیت¬ها بیشتر وقت می¬گذاشت جزء بهترین داستان¬های شهری ما می¬شد. در داستان "دلهره" هم این مسایل ساختاری دیده می¬شود و به عقيده من اگر روی زبان داستان ها بیشتر کار می¬شد کیفیت كلي کار تا حد زيادي بالاتر می¬رفت." انصاری در ادامه، به داستان دوم مجم.عه "روز بد آقاي رييس جمهور" به دلیل واقع شدن در یک کشور دیگر و عدم درک و لمس كافي خواننده از آن موقعیت، انتقاد کرد.
پس از صحبتهای انصاری، مجید پروانه¬پور ضمن نقد صحبتهای انصاری و بيان اين موضوع که در مورد وطن ننوشتن ملاک داستان خوب یا بد نیست گفت: "داستان¬های این مجموعه، موضوعات خوبی و غير كليشه اي دارند، در حالي كه خود داستان ها عملا عادي و کلیشه¬ای نوشته شده¬اند. به عنوان نمونه داستان اول "صاحبخانه" موضوع بسيارخوبی دارد اما روایت آن معمولی و خطی است و به شخصیت¬ها اصلاً نزدیک نمی¬شود و نهايتا موقعیت واشکافی نمی¬شود و یا داستان "دلهره" كه با تكنيك و ساختاري تكراري نوشته شده است." پروانه¬پور اینگونه ادامه داد: "در داستان (تغییر مسیر باد قدغن است) ما نمی¬دانیم چه اتفاقی دارد برای پیرمرد و پیرزن داستان می¬افتد و چه چیزی رفتار اینها را این گونه کرده است و نمي توانيم چندان به شخصیت¬ها نزدیک ¬شويم. هر چند اتفاق رخ داده شده پذیرفتنی است ولی دلیل آن را نمی¬فهمیم؛ همچنین تغییر لحن¬ها در داستان نامناسب اند. جملات نیز خيلی تند بیان می¬شوند و هر چند جملات و اتفاق¬ها شوک¬آورند هستند ولی روایت خود را جمع و جور نمی¬کند."
در ادامه جلسه پوریا فلاح از نویسندگان حاضر در جلسه ضمن تایید صحبت¬های نفیسی در رابطه با آپارتمانی و مدرن بودن داستان¬های مجموعه، داستان "صاحبخانه" را داستان خوبی دانست و گفت: "انتخاب مدرنیته نیاز به پرداختن به جزییات دارد ولی نویسنده خیلی کلی روایت می¬کند. در حوزه روایت شناسی، زبان، لحظه¬پردازی¬ها و فضا و مکان¬ها، نویسنده خيلي زود از قضايا عبور می¬کند و این باعث می¬شود خواننده جزییات را نبیند." فلاح در ادامه افزود: " آنچه کمبودش در داستان¬ها حس می¬شود آرامش است و در روایت و موقعیت¬های داستان صبوری وجود ندارد." فلاح در رابطه با داستان " تغییر مسیر باد قدغن است" به این نکته اشاره کرد که نویسنده در این داستان تغییر را می¬گوید ولی نشان نمی¬دهد و خواننده تغییر را لمس نمی¬کند تا به قدغن بودن آن پی ببرد." فلاح به این مسئله هم اشاره كرد که در این مجموعه به دلیل اینکه شخصیت¬پردازی¬ها بادقت انجام نشده دلسوزی اي هم برای آدم ها وجود ندارد و تصویری نیز از آنها در ذهن باقي نمی¬ماند. فلاح در ادامه با اشاره به این نکته که در موضوعات زبانی بحث فراتر از ویرایش است ادامه داد: "در بعضی بخش¬ها خود خواننده بايد داستان را می¬ساخت و علاوه بر آن در بیشتر داستان¬ها حضور نویسنده حس می¬شود و در برخی قسمت¬ها که نفیسی هم به آن اشاره کرد این حضور برجسته تر شده است و چه خوب بود نويسنده قدري بيشتر به مخاطبش اعتماد مي کرد تا چیزهایی را خواننده خودش کشف کند."
پس از فلاح، پریا نفیسی از نويسندگان حاضر در جلسه گفت: "من شخصاً دو داستان "صاحبخانه" و "تغییر مسیر باد قدغن است" را دوست داشتم اما بین این دو داستان تفاوت¬هایی ساختاري به عقيده من وجود داشت؛ در داستان اول هیچ سؤالی بی¬پاسخ نمانده است ولی در داستان "تغییر مسیر باد قدغن است" علیرغم سوژه بسیار جالب و طنز خوب، انگیزه آدم¬ها مشخص نیست و چراها در ذهن خواننده بی¬پاسخ می-ماند و این بی¬پاسخ ماندن در برخی دیگر از داستان¬ها هم دیده می¬شود. در داستان "گمشده" نیز با اینکه شروع خوبی دارد ولی مجموعا تکراری است و بدعت خاصي ندارد. در مجموع باید گفت نویسنده ایده¬ها و موضوعات خوبی را دستمایه داستان¬هایش قرار داده است."
شاهرخ گیوا نویسنده کتاب "مونالیزای منتشر" نیز در رابطه با داستان "صاحبخانه"، سوژه داستان را در كنار يكي دو داستان ديگر بسیار خوب دانست ولی به این امر هم اشاره کرد که فضاي كار خوب از كار درنیامده است.
عليرضا عباسی از منتقدین حاضر در جلسه، ویژگی داستان¬های مجموعه را اجتماعی بودن آن ها دانست و گفت: "داستان "صاحبخانه" داستان ملموسی است و سایر داستان¬ها نیز سوژه¬های اینچنینی دارند و این امتیاز مجموعه است. در رابطه با جزیی پردازی اعتقاد دارم در داستان اول هیچ نیازی به جزیی پردازی نيست ولی شاید سایر داستان¬ها به فضاسازی بیشتر احتاج داشته باشند." عباسی در رابطه با داستان "تغییر مسیر باد قدغن است" نیز گفت: "این داستان همذات پنداری فکری خوبی با خواننده ایجاد می¬کند و خواننده به راحتی می¬تواند با آن ارتباط برقرار کند." وی در ادامه صحبت¬هایش، زبان را نقطه آسیب رسان مجموعه دانست و به این موضوع اشاره كرد که با وجود بهره بردن از سوژه¬های متنوع، تکنیک¬های روایی و زبانی خاصي در كارها ديده نمي شود. عباسی طنز مجموعه را نیز مناسب و تاثیرگذار دانست.
مجید تیموری از نويسندگان حاضر در جلسه که کتاب به او تقدیم شده است، در ادامه نشست به بيان نظراتش پرداخت و گفت: "در رابطه با اين مجموعه چون به من تقدیم شده است نمی¬خواهم زیاد صحبت کنم ولی به نظرم باید برخی تغییر لحن¬ها و دیالوگ¬ها اصلاح شود و مشکل زبان واقعا وجود دارد ." تیموری همانند عباسی طنز موجود در داستان ها را قوی توصیف کرد و کتاب را به عنوان اولین کار نویسنده قابل قبول دانست.
در ادامه ابراهیم دم¬شناس نویسنده کتاب "نهست" گفت: "برخی زاویه دیدها در مجموعه باید عوض مي شد و شتابزدگی¬هایی نیز وجود دارد ولی در مجموع نبايد منکر توانایی¬های نویسنده و آينده خوب اين قلم شد."
در انتهای جلسه احمد درخشان ضمن تشکر از حضار و مفید و مثبت دانستن جلسه به برخي نظرات مطرح شده پاسخ داد و اشاره کرد که خطی بودن داستان دليلي بر ضعف داستان نیست، بايد ديد آيا در خدمت كار بوده است يا نه. نویسنده مجموعه "تغییر مسیر باد قدغن است" در انتها ابراز اميدواري كرد كه در كار بعديش بتواند از نظرات مطرح شده بهره كافي بگيرد.
در این جلسه همچنين در رابطه با نقد حرفه¬ای و نقد کارگاهی بین حضار بحث¬ها و تبادل نظراتي صورت گرفت.
احمد درخشان متولد سال 1354 در شهرستان سراب است.
|
|
|
آدرس این صفحه:
http://www.afrazbook.com/tabId-6-n-119.aspx